Rak szyjki macicy – poradnik

///Rak szyjki macicy – poradnik
Rak szyjki macicy – poradnik 2018-01-16T09:35:48+00:00

Rak szyjki macicy – poradnik

Rak szyjki macicy jest jednym z groźniejszych nowotworów, który co roku dotyka blisko 4 tys. Polek. Jest on siódmym co do częstości nowotworem u kobiet w naszym kraju. Wiele chorych, u których zbyt późno zdiagnozowano zmiany, umiera. Odpowiednie działania profilaktyczne pozwalają na wczesne wykrycie nowotworu i szybkie podjęcie leczenia, a tym samym – często powrót do zdrowia.

Do czynników zwiększonego ryzyka należą:

  • Infekcje wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV)
  • wiek kobiety – szczyt zachorowań przypada pomiędzy 45 a 55 rokiem życia
  • wczesne rozpoczęcie życia seksualnego
  • duża liczba partnerów seksualnych
  • duża liczba porodów
  • niski status społeczny i ekonomiczny
  • palenie papierosów
  • stwierdzone w badaniu cytologicznym zmiany patologiczne

Czynniki ryzyka, przyczyny choroby

Za jedną z głównych przyczyn raka szyjki macicy uznaje się obecnie zakażenie onkogennymi typami wirusa HPV (wirus brodawczaka ludzkiego). Do infekcji dochodzi na ogół podczas kontaktów seksualnych. W miejscach, gdzie aktywny jest wirus, komórki nabłonka szyjki macicy w sposób niekontrolowany rozrastają się, dając początek chorobie. Ryzyko nowotworu tego rodzaju jest większe u kobiet palących papierosy. Wzrasta ono także wraz z wiekiem – choroba najczęściej dotyczy kobiet po 40-ce, chociaż zmiany sygnalizujące zagrożenie mogą pojawić się już kilka lat wcześniej. Niektóre źródła wskazują, że stosowanie antykoncepcji hormonalnej również może być czynnikiem ryzyka.

Profilaktyka raka szyjki macicy to nie tylko regularnie badania i kontrola lekarska, ale również unikanie czynników ryzyka.

Zalecana jest rezygnacja z palenia papierosów i prowadzenie zdrowego, higienicznego trybu życia. Aby zapobiec zakażeniu wirusem HPV, warto unikać częstej zmiany partnerów seksualnych lub używanie w trakcie przygodnych kontaktów prezerwatywy.

Jak uniknąć choroby?

Aby zapobiec chorobie należy przede wszystkim regularnie odwiedzać ginekologa i wykonywać badania cytologiczne. Wielu kobietom udaje się w ten sposób uratować życie. Warto też unikać ryzykownych zachowań seksualnych – częste zmiany partnerów i uprawianie seksu bez prezerwatywy mogą narazić kobietę na zakażenie wirusem HPV, a więc i chorobę.

Cytologię w wielu placówkach pacjentki mogą wykonać bezpłatnie w ramach Programu Profilaktyki Raka Szyjki Macicy. Dotyczy to pań w wieku od 25 do 59 lat. Każda zdrowa kobieta powinna wykonać badanie przynajmniej raz na 3 lata. Według niektórych źródeł wskazana jest nawet częstsza diagnostyka – raz na rok, a w przypadku nieprawidłowości nawet co 6 miesięcy. Badanie polega na pobraniu specjalną szczoteczką wymazu z szyjki macicy i nie jest bolesne. Jeśli wynik będzie nieprawidłowy, pacjentka może zostać skierowana dodatkowo na kolposkopię. W ramach badania lekarz ogląda w dużym powiększeniu obraz zmienionego chorobowo miejsca i może pobrać jego wycinek do analizy. Ono również może być wykonane bezpłatnie – w przypadku wskazań – w ramach programu NFZ. Warto pamiętać, że profilaktyka i badania mogą uratować życie. Widać zresztą po innych krajach europejskich, że szerokie upowszechnianie tej wiedzy i motywowanie pacjentek przynosi dobre skutki.

Profilaktyka ratuje życie!

Wczesne wykrycie raka piersi w znacznym stopniu zwiększa szansę na powodzenie leczenia, dlatego tak istotna jest profilaktyka.

Cytologia

Podstawowym badaniem szyjki macicy jest cytologia, która  u zdrowych kobiet powinna być wykonywana regularnie co 3 lata.

Po wywiadzie z pacjentką, lekarz może zalecić częstsze badania – co roku lub co 6 miesięcy, w zależności od stanu zdrowia i szacowanego ryzyka wystąpienia choroby.

Cytologia umożliwia wykrycie nieprawidłowości i zmian komórkowych, które mogą być wskazaniem do dalszej diagnostyki. Polega ona na pobraniu specjalną szczoteczką wymazu z szyjki macicy, a następnie analizowaniu materiału w laboratorium.

Badanie nie jest bolesne, a wynik otrzymać można względnie szybko. Jeśli wskaże na istnienie nieprawidłowości wskazane może być wykonanie kolposkopii lub badania na obecność wirusa HPV.

Kolposkopia

Kolposkopia polega na oglądaniu przez lekarza ginekologa powierzchni i dolnej części kanału szyjki macicy oraz pochwy i sromu.

Do tego celu używane jest specjalne urządzenie optyczne, tzw. kolposkop. Pozwala on na uzyskanie bardzo dokładnego, trójwymiarowego obrazu badanych miejsc nawet w 50-krotnym powiększeniu. Tym samym możliwe jest rozpoznanie zakażeń i stanów zapalnych oraz wczesnych zmian nowotworowych.

Badanie jest bezbolesne i trwa kilkanaście minut, jest bezpieczne dla zdrowia, więc może być wykonywane wiele razy oraz u kobiet w ciąży.

HPV – wirus brodawczaka ludzkiego

Rak szyjki macicy to nowotwór, na którego rozwój wpływa wiele czynników. Za główną jego przyczynę uważa się jednak zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego HPV, do którego dochodzi najczęściej drogą płciową.

Z tego powodu ważnym elementem profilaktyki raka szyjki macicy jest badanie na obecność wirusa HPV. Występuje on w postaci wielu typów, wśród których najgroźniejsze są: HPV 16, 18, 31 i 45. Infekcje jego onkogenną odmianą są jedną z najczęstszych przyczyn rozwoju choroby.

Badanie to test DNA wykonywany na podstawie materiału pobranego z kanału szyjki macicy, który jednoznacznie określa ryzyko raka szyjki macicy. Zakażenie wirusem HPV często przebiega bezobjawowo, a jedynym wiarygodnym potwierdzeniem infekcji jest badanie. Jego wyniki są cenną wskazówką dla lekarza kolejnych działań medycznych.